De Tijdmachine, episode XXVIII: uit het leven gerukte hoop van een natie

De Tijdmachine, episode XXVIII: uit het leven gerukte hoop van een natie

Het zal niemand zijn ontgaan: de Formule 1-wereld, en met haar de complete wereld, ligt plat vanwege het COVID-19-virus. Zodoende is er vrij weinig te melden over de actuele stand van zaken in de koningsklasse van de autosport. MotorsportZ blikt daarom elke dag terug op een gebeurtenis uit het rijke verleden van de Formule 1. Met vandaag in episode XXVIII: de betreurde Tom Pryce, die aan de vooravond van een succesvolle carrière stond toen hij uit het leven werd gerukt.

Over het Verenigd Koninkrijk en autosport kan men boeken schrijven. Over enkel Engeland (Lewis Hamilton, Jenson Button, de Hill-familie), Schotland (Jim Clark, Jackie Stewart, David Coulthard) en Noord-Ierland (Eddie Irvine, John Watson) ook. Maar wat heeft Wales om mee te pronken? Er wordt een ronde van het wereldkampioenschap rallyrijden gehouden, that’s it. Tegenwoordig rijdt Jann Mardenborough op aardig niveau mee, maar de in Cardiff woonachtige rijder is eigenlijk een Engelsman.

Begin jaren ’60 was daar Jackie Lewis, net als Mardenborough ook zo’n ‘halve’ Welshman. Lewis werd eenmaal vierde, tijdens de Italiaanse GP van 1961. Enkele jaren later mag Alan Rees – latere ontwerper bij March – het zonder al teveel succes proberen op het hoogste niveau. De harten van de trotse Welshmen gaat pas sneller kloppen als Thomas Maldwyn Pryce ten tonele verschijnt.

Zoals bij zoveel jongetjes het geval is wordt Pryce’ eerste aandacht voor autosport getrokken door een kwajongensstreek. Als jonge tiener scheurt Mald, zoals hij door zijn maatjes wordt genoemd, in het bestelbusje van de plaatselijke bakker rond. De jonge Tom weet genoeg: hij wil autocoureur worden. Pryce verdiept zich in de Formule 1 en is helemaal van slag als zijn favoriete coureur, Jimmy Clark, verongelukt. Het weerhoudt hem er echter niet van om zijn droom na te jagen.

Pryce is al 20 jaar oud als hij zijn eerste stappen op het officiële circuit zet. Na een opleidingsprogramma te hebben gevolgd raast de jonge Welshman, gesteund door wat familiefinanciën, binnen vier jaar door de opleidingsklassen heen. In 1974, vijf jaar nadat hij besluit een serieuze autocoureur te worden, verschijnt Pryce bij het achterhoedeteam van Token aan de start van zijn eerste Grand Prix. In België maakt de man uit Wales zijn debuut.

De organisatie van de Grand Prix van Monaco is niet bijzonder onder de indruk van Pryce en weigert hem deel te nemen aan het raceweekend. Te onervaren, zo luidt het argument. Pryce’ teambaas is dusdanig gefrustreerd dat hij zijn reguliere Formule 3-coureur plaats laat maken voor zijn beoogde F1-rijder, waardoor Pryce na een dominant optreden de F3-wedstrijd in het voorprogramma van de koningsklasse op zijn naam schrijft!

De tekst gaat onder de foto verder

[Tom Pryce | Shadow]

Vanaf Zandvoort komt Pryce uit voor het team van de flamboyante Don Nichols, Shadow. In zijn tweede optreden voor Shadow doet de twintiger de paddock daveren door een fantastische derde tijd te klokken tijdens de kwalificatie. Dat Pryce getalenteerd is, mag duidelijk zijn. Op de listige Nordschleife scoort hij zijn allereerste WK-punt. Shadow behoudt Pryce, uiteraard, voor het Formule 1-seizoen van 1975.

Dat gaat echter niet zonder slag of stoot. Colin Chapman, baas van het vermaarde Lotus-team, wil Pryce maar wat graag in een van zijn wagens. De Brit biedt Ronnie Peterson als ruilwaar aan en in principe klinkt het logisch – Pryce is jong en snel, Peterson is geliefd op de paddock en kan Shadow aan de nodige sponsorcenten helpen. De ruil komt er nét niet van: Shadow houdt vast aan Pryce en Peterson blijft bij Lotus.

In 1975 wordt Pryce de eerste Welshman die een Formule 1-race wint. Let wel: het gaat in dit geval om de niet voor het wereldkampioenschap meetellende Race of Champions. In Grands Prix die meetellen voor het WK doet Pryce echter evengoed van zich spreken. Hij wordt zesde op Zolder en op Zandvoort, rijdt naar een vierde plaats op de Nordschleife en scoort zelfs een podiumplek in Oostenrijk. In de eindstand vindt Pryce zichzelf terug op een verdienstelijke tiende stek. Niet gek voor iemand die pas zijn eerste volledige seizoen in de koningsklasse van de autosport afwerkt!

De tekst gaat onder de foto verder

[Tom Pryce | Shadow]

De Shadows van Pryce en teammaat Jean-Pierre Jarier schieten in 1976 uit de startblokken – wat heet, Pryce rijdt in de openingswedstrijd op Interlagos alweer naar een derde plek en dus zijn tweede podium. Een reglementswijziging die na enkele races van kracht gaat zorgt er echter voor dat de zwarte bolides vermogen inboeten. Pryce weet desondanks twee vierde plaatsen (Brands Hatch en Zandvoort) uit het vuur te slepen.

De hamvraag is hoe sterk de Shadow anno 1977 is. Jarier heeft de achteruitgang genomen en rijdt dat jaar voor ATS, de betalende Italiaan Renzo Zorzi neemt diens plaats in. Teambaas Nichols heeft niets met Zorzi – diens nieuwe rijder kan er volgens hem helemaal niets van – maar de centen zijn nu eenmaal benodigd. Pryce laat op Interlagos zien met de besten mee te kunnen, maar plek twee wordt hem kort voor het sluiten van de markt door de neus geboord wegens een kapotte Ford Cosworth-motor.

Pryce, het mag duidelijk zijn, is hét grote talent van de Formule 1. De Welshman, getooid met een kenmerkende witte helm met enkel een paar zwarte strepen en de vlag van zijn thuisland erop, staat aan de vooravond van een succesvolle loopbaan in de koningsklasse. Hij kan zelfs in een Shadow al met de besten meedraaien, dus kan je nagaan wat er mogelijk is als hij écht een goede wagen heeft. Het lot beslist anders.

De tekst gaat onder de foto verder

[De Shadow-bolide van Tom Pryce komt pas honderden meters na de fatale botsing met de 19-jarige marshal (Frederik Jansen van Vuuren) tot stilstand nadat hij eerst nog tegen de Ligier-Matra van Jacques Lafite knalt. | Shadow | 5 maart 1977]

Tijdens de Grand Prix van Zuid-Afrika, de derde race van het jaar, valt teammaat Zorzi uit met motorproblemen. Een overijverige baancommissaris steekt het circuit, precies na de onoverzichtelijke hobbel op het rechte stuk, over. Frederik Jansen van Vuuren, zoals de 19-jarige marshal heet, heeft geen idee dat er wagens op hoge snelheid op hem af razen. Eén van hen is de wagen die door Pryce wordt bestuurd. De Welshman kan de Zuid-Afrikaanse baanpost als-ie ‘m eenmaal ziet, niet meer ontwijken. Jansen van Vuuren wordt door de Shadow uiteengereten, diens brandblusser slaat tegen het hoofd van Pryce aan. Gevolg: twee doden.

Geknakt in de dop, zo kan de Formule 1-carrière en het leven van Tom Pryce worden omschreven. Diens vervanger Alan Jones zou later in het seizoen een Grand Prix winnen voor Shadow, om later (1980) met Williams wereldkampioen te worden. Wales heeft tot op de dag van vandaag geen landgenoot meer op de Formule 1-grid gehad.

Klik hier om een video op YouTube te bekijken die het fatale ongeval in het Duits, maar voor iedereen te begrijpen, documenteert.  LETOP! ZEER SCHOKKENDE BEELDEN.




0 reacties
Om te reageren heb je een MSZ-account nodig. Heb je nog geen account? Meld je dan aan.
Wilt u hier adverteren? Laat u informeren over de mogelijkheden. U krijgt vandaag nog antwoord.
Vraag informatie aan
Volgende F1 Grand Prix
Oostenrijk
vrijdag 03 juli 2020
11:00 - 12:30Eerste vrije training
15:00 - 16:30Tweede vrije training
zaterdag 04 juli 2020
12:00 - 13:00Derde vrije training
15:00 - 16:00Kwalificatie
zondag 05 juli 2020
15:10 - 17:10Race
Meer GP Oostenrijk
MotorsportZ brengt dagelijks het laatste Formule 1 en Max Verstappen nieuws. Iedere dag kun je op deze website het laatste F1-nieuws over Max Verstappen lezen.

Wordt Max Verstappen in 2020 wereldkampioen of wordt het toch weer Lewis Hamilton, of misschien toch een ander? Volg hier het laatste Formule 1 en Max Verstappen nieuws.
In 2020 gaat Rinus VeeKay voor het team van Ed Carpenter Racing debuteren in de IndyCar Series. Er wordt veel van de jonge Hoofddorper verwacht.

Wil je op het nieuws van MotorsportZ reageren? Maak dan een MSZ-account aan.