De Tijdmachine, episode XLVIII: klein duimpje dankzij bandentruc op het podium

De Tijdmachine, episode XLVIII: klein duimpje dankzij bandentruc op het podium

De Formule 1-wereld, en met haar de complete wereld, ligt plat vanwege het Covid-19-virus. Zodoende is er vrij weinig te melden over de actuele stand van zaken in de koningsklasse van de autosport. MotorsportZ blikt daarom elke dag terug op een gebeurtenis uit het rijke verleden van de Formule 1. Met vandaag in episode XLVIII: een rijder van het allang vergeten Onyx-team die pardoes op het ereschavot belandt.

De naam Stefan Johansson doet bij de iets oudere Formule 1-liefhebber wel een belletje rinkelen. De inmiddels 63-jarige Zweed rijdt, voornamelijk in de jaren ’80, negenenzeventig maal een Grand Prix. Diens carrière op het hoogste niveau is als een achtbaan: via achterhoedeteams als Spirit en Toleman komt de Zweed pardoes bij Ferrari terecht, om na twee jaar in het scharlaken rood de kleuren van McLaren voor één seizoen te verdedigen. Via Ligier en, wederom, een paar achterhoedeteams is het eind 1991 over en sluiten voor Johansson.

Dat de beste man een aardig potje kan sturen is bekend: Johansson wint een paar Formule 2-races en eindigt in 1981 als vierde in het goed bezette veld. Hij heeft dan al een poging gewaagd in de koningsklasse, zij het zonder succes: in 1980 krijgt hij de kans om een Shadow te kwalificeren, maar dat mislukt in beide gevallen dat Johansson het probeert. De Spirit van 1983 is niets meer dan een proefballonnetje van Honda en faalt jammerlijk, de drie wedstrijden die Johansson eind ’84 voor Toleman afwerkt helpen hem juist in het zadel.

Vanwege een fenomenale vierde plaats op Monza, in zijn eerste race voor Toleman, scoort Johansson een contract bij Tyrrell (waarvoor hij eerder dat seizoen een paar invalbeurten heeft gemaakt). Het Britse team blijkt echter niet zijn lotsbestemming: als René Arnoux pardoes uit het team van Ferrari gekegeld wordt terwijl het seizoen 1985 één race oud is, wendt de oude Enzo Ferrari zich tot de Zweedse coureur – die uiteraard geen moment hoeft na te denken.

In wat pas zijn veertiende Grand Prix-start is, mag Johansson al plaatsnemen in één van de meest begeerde stoeltjes van het veld. De Ferrari van ’85 is bepaald geen verkeerde wagen en dat ondervindt de Zweedse hardrijder, als hij tijdens zijn tweede race in Italiaanse dienst bijna de Grand Prix van San Marino – voor het oog van tienduizenden dolenthousiaste Tifosi – wint. Bijna, want er zit niet genoeg peut in zijn bolide en zodoende valt Johansson vlak voor de finish stil.

Een aantal keren belandt Johansson op het podium, maar echt overtuigen – en winnen – doet hij nooit. Eind ’86 weet Ferrari genoeg: hij wil de Oostenrijker Gerhard Berger, Johansson moet wijken. Omdat Keke Rosberg de Formule 1 juist vaarwel heeft gezwaaid en Lotus sterrijder Ayrton Senna niet vervroegd wil laten gaan, is er een mogelijkheid voor Johansson om bij McLaren in te stappen. Het jaartje naast Alain Prost levert wederom een handjevol podiumplaatsen op, maar niet meer dan dat.

Johansson lijkt veroordeeld te zijn tot het rijden voor middenmoters en beseft dat zelf terdege. Als Ligier aanklopt, voelt de Zweed zich niet te groot om zijn krabbel onder een verbintenis te zetten. De Ligier van 1988 is echter een hopeloos hok – meermaals weten Johansson en diens collega Arnoux zich niet te kwalificeren.

De tekst gaat onder de foto verder

[Stefan Johansson | Onyx 1989]

Gouden bergen worden beloofd bij het team van Onyx, dat via de malafide praktijken van Moneytron – een bedrijf dat beweert beurskoersen te kunnen voorspellen – voet aan wal probeert te zetten in de Formule 1. De ORE-1, zoals de bolide van het team door het leven gaat, is zo lelijk nog niet en nog belangrijker – soms best goed. Dat wil zeggen: er zijn dagen dat Johansson en diens collega’s (eerst Bertrand Gachot, later JJ Lehto) niet eens door de pre-kwalificatie komen, er zijn evengoed dagen dat de Zweed vrolijk rond de middenmoot van de startgrid staat te fluiten.

In Portugal valt alles samen. Tijdens de vrije trainingen op vrijdag merkt de inmiddels ervaren Johansson op dat zijn Onyx bijzonder zuinig met het rubber omgaat. Hij besluit één setje banden ‘in te rullen’ voor de wedstrijd van zondag. Qua tempo zit het ook wel snor: de Zweed stuurt zijn paarse wagen tijdens de kwalificatie naar een keurige twaalfde tijd. Dat zegt trouwens meer over Johansson dan de Onyx – teammaat Lehto is na de pre-kwalificatie al klaar voor de rest van het weekend.

De truc is klip en klaar, in theorie zo eenvoudig als-ie maar kan zijn en in praktijk verrekte lastig om uit te voeren. Johansson en zijn Onyx ORE-1 zullen de complete afstand van de Grand Prix van Portugal op het circuit van Estoril, te weten 71 rondjes, op dezelfde set banden afleggen – het setje die Johansson op vrijdag al eventjes de sporen heeft gegeven. De voormalig Ferrari-coureur krijgt één taak mee: houd de boel heel en let op je banden.

De tekst gaat onder de foto verder

[Stefan Johansson | Onyx 1989]

Waar het gehele veld voor een éénstopper gaat, daar toert de Onyx van Johansson vrolijk door. Aanvankelijk lijkt het de kleine renstal een vijfde plaats op te leveren, tot Ayrton Senna en Nigel Mansell elkaar in de wielen rijden. Johansson erft pardoes P3, een plek die kort daarna wordt ontfutseld door Riccardo Patrese. Het universum moet en zal echter de Onyx op het podium zien en dus valt Patrese kort na zijn inhaalactie op Johansson uit.

De Zweed loopt in de laatste ronden op zijn tenen, maar krijgt het voor elkaar om zijn inferieure bolide heelhuids en op hetzelfde setje banden waarmee hij anderhalf uur eerder vanaf P12 vertrok, als derde over de streep te sturen. De stunt van Onyx is compleet. Berger en Prost, de nummers één en twee van de Portugese GP, denken in het ootje te worden genomen als ze de grijnzende Zweed naast zich zien op het podium. Het is écht waar: de Onyx, een wagen die te vergelijken is met de Williams van tegenwoordig, staat op P3.

Het is direct het laatste wapenfeit van Johansson in dienst van de kleinduimpje: in de laatste drie Grands Prix van het jaar komt de Zweed niet eens door de pre-kwalificatie, in 1990 houdt hij het na twee mislukte kwalificatiepogingen en ruzie met de hoofdsponsor voor gezien. Het jaar erop rijdt Johansson nog een handvol wedstrijden als invaller voor AGS en Footwork, om daarna naar Amerika te verkassen en aldaar een succesvolle sportscarcarrière te beleven. Tegenwoordig fungeert Johansson Stateside als manager voor een aantal coureurs, waaronder IndyCar-held Scott Dixon.




0 reacties
Om te reageren heb je een MSZ-account nodig. Heb je nog geen account? Meld je dan aan.
Wilt u hier adverteren? Laat u informeren over de mogelijkheden. U krijgt vandaag nog antwoord.
Vraag informatie aan
Volgende F1 Grand Prix
Oostenrijk
vrijdag 03 juli 2020
11:00 - 12:30Eerste vrije training
15:00 - 16:30Tweede vrije training
zaterdag 04 juli 2020
12:00 - 13:00Derde vrije training
15:00 - 16:00Kwalificatie
zondag 05 juli 2020
15:10 - 17:10Race
Meer GP Oostenrijk
MotorsportZ brengt dagelijks het laatste Formule 1 en Max Verstappen nieuws. Iedere dag kun je op deze website het laatste F1-nieuws over Max Verstappen lezen.

Wordt Max Verstappen in 2020 wereldkampioen of wordt het toch weer Lewis Hamilton, of misschien toch een ander? Volg hier het laatste Formule 1 en Max Verstappen nieuws.
In 2020 gaat Rinus VeeKay voor het team van Ed Carpenter Racing debuteren in de IndyCar Series. Er wordt veel van de jonge Hoofddorper verwacht.

Wil je op het nieuws van MotorsportZ reageren? Maak dan een MSZ-account aan.